صفحه اصلی / آثار و آداب نماز / رابطه قوی نماز شب و افزایش روزی

رابطه قوی نماز شب و افزایش روزی

امام صادق (علیه السلام) می‌فرمایند: نماز شب روزی انسان را زیاد و قرض را ادا می‌كند.

انسان در این دنیا همواره با حوادث تلخ وشیرینی دست و پنجه نرم می كند كه هریك به نوبه خود می تواند فراز و نشیب های فراوانی را در جاده ی زندگی پیش روی او قرار دهد.

در این میان آنچه نمی توان نادیده گرفت آن است كه آدمی  با توجّه به ساختاری  كه دارد در برخورد با این حوادث به تنهایی نمی تواند آرامش و ثبات  روحی  خود را حفظ نماید، و لذا ما می بینیم كه بسیاری از انسان ها در پیچ و خم زندگی،  خود را آسیب پذیر نشان داده و پس از مدتی ضربه های بسیار سنگین و طاقت فرسایی را از نظر روانی متحمل می شوند،كه این امر به قدری  واضح و روشن است كه هر گاه به نوای دل آنها گوش جان فرا دهیم، خستگی روحی و فرسودگی باطنی را به خوبی در وجودشان احساس خواهیم كرد.

خالق بی همتا كه بر اوضاع جهان هستی و موجودات آن تسلّط و اشراف كامل دارد از این موضوع با خبر بوده و به منظور حل مشكل، نسخه ای شفابخش را به او تجویز نموده، تا در سایه ی عمل به آن بتواند به طور معجزه آسا دردهای روحی و باطنی خود را درمان كند، و از این طریق یك زندگی شیرین و لذّت بخشی را در این دنیا تجربه نماید.

آن نسخه شفابخش كه همچون آبی بر آتش، می تواند شعله های آتش درون را خاموش نماید، عمل بسیار ارزشمند تهجّد و شب زنده داری است.

یگانه معبود حقیقی عالم در كلام زیبا و نورانی خویش خطاب به رسول گرامی اسلام می فرماید: «وَ مِنَ اللَّیْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ عَسى‏ أَنْ یَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً»:۱

و پاسى از شب را بیدار باش و تهجّد و عبادت كن، و این وظیفه‏اى افزون براى توست، باشد كه پروردگارت تو را به مقامى محمود و پسندیده برانگیزد.

آنچه در توضیح سخن گهربار خالق متعال می توان گفت آن است كه: اگر چه خطاب این آیه متوجّه ی پیامبر گرامی اسلام(صلی الله علیه وآله) است اما این امر بدین معنا نیست كه نماز شب یك عمل اختصاصی برای شخص پیامبر عزیز اسلام است، به گونه ای كه سایرین نسبت به این عمل نورانی دستور و سفارشی نداشته باشند، زیرا مطابق آیات دیگر قرآن كریم و نیز روایات معتبر، شب زنده داری و خواندن نماز شب یكی از صفات نیكو و مثبت مۆمنین حقیقی به حساب آمده است، كه این خود بیانگر ترغیب و تشویق عمومی است تا همگان با ذوق و شوق نسبت به این كردار شایسته اهتمام ورزیده و از تعلّل و سستی در این باره به طور جدّ پرهیز كنند.

به عنوان  نمونه در سوره ی مباركه فرقان وقتی سخن از بندگان خاص خداوند به میان می آید خالق متعال شب زنده داری و نماز شب را یكی از ویژگی های آنها برشمرده و در این  باره می فرماید: «وَ الَّذِینَ یَبِیتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّداً وَ قِیاماً »۲:

آنها كسانى هستند كه شبانگاه براى پروردگارشان سجده و قیام مى‏كنند.

از میان روایات نیز می توان به این روایت اشاره نمود كه در آن پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه وآله) می فرماید: «خیركم من اطاب الكلام و اطعم الطعام و صلى باللیل و الناس نیام»۳:

بهترین شما كسانى هستند كه در سخن گفتن مۆدبند، گرسنگان را سیر مى‏كنند، و در شب در آن هنگام كه مردم خوابند نماز مى‏خوانند.

یا در روایت دیگری امام صادق (علیه السلام) در یك كلام زیبا و دلنشین می فرماید: «ثلاثة هن فخر المۆمن و زینة فى الدنیا و الآخرة، الصلاة فى آخر اللیل و یأسه مما فى ایدى الناس و ولایة الامام من آل محمد»۴:

سه چیز است كه افتخار مۆمن و زینت او در دنیا و آخرت است: نماز در آخر شب، و بى اعتنایى به آنچه در دست مردم است، و ولایت امام از اهل بیت پیامبر «صلی الله علیه وآله» .

بنابراین شب زنده داری و نماز شب یكی از برترین اعمال نیك و شایسته است كه همگان نسبت به آن ترغیب و تشویق شده اند، حال كه چنین است همه باید بكوشیم كه سفارش الهی را نصب العین خود نموده و با تأسی به انبیای الهی و بالأخص رسول گرامی اسلام (صلی الله علیه وآله) و خاندان پاك و مطهّر ایشان كمر همّت را محكم كنیم، و با پشت پا زدن به سستی و تنبلی، سحرگاهان دل و جان از بستر گرم و نرم بریده، و به جای سر به بالش گذاشتن، سر بر مهر بندگی نهاده، و پاسی از شب را به محفل اُنس و دلدادگی به خالق هستی _ كه معشوق حقیقی ما به شمار می آید- اختصاص دهیم.

نماز شب روزی را زیاد می كند!

نكته ی بسیار مهم پیرامون نماز شب و شب زنده داری، توجّه به آثار و بركات بسیار سودمندی است كه بر این عمل ارزشمند مترتب می شود، كه هر یك به نوبه ی خود می تواند ارزشی فوق حدّ تصوّر را برای ما به همرا ه داشته باشد. كه ما در ادامه به ذكر یكی از آنها می پردازیم به امید آنكه با قلم ناتوان خویش بتوانیم قطره ای از دریای آثار و فواید بیشمار نماز شب را  در قالب سخن به تصویر بكشیم.

بر اساس روایات معتبر یكی از مهمترین آثار سودمند نماز شب گشایش و وسعتی است كه در زمینه ی رزق و روزی برای انسان حاصل می شود و ما در اینجا به ذكر پاره ای از آنها می پردازیم.

در روایتی ششمین اختر تابناك آسمان ولایت و امامت امام صادق (علیه السلام) در این باره فرموده است: «صَلَاةُ اللَّیْلِ تَجْلِبُ الرِّزْق»۵:‏

نماز شب روزی را جلب می كند.

در روایتی دیگر از آن حضرت چنین می خوانیم كه حضرت فرمود: تُدِرُّ الرِّزْقَ وَ تَقْضِی الدَّیْن۶‏:

نماز شب روزی انسان را زیاد و قرض را ادا می كند.

پرسش مهمّی كه پیرامون كلام زیبای امام صادق (علیه السلام) مطرح می شود این است كه چگونه نماز شب باعث گشایش و وسعت رزق و روزی می شود؟! چه ارتباطی میان نماز شب و گشایش روزی وجود دارد بگونه ای كه می توان بوسیله ی آن دری تازه و نو از رزق و روزی را به روی خود گشوده و از انواع نعمت های الهی بهره مند شد؟!

آنچه در پاسخ به این پرسش مهمّ و اساسی می توان گفت آن است كه: مطابق روایات فراوانی كه در زمینه ی رزق و روزی وجود دارد، بزرگترین مانع بر سر راه نزول بركات مادی و معنوی از ناحیه ی حضرت حق، ارتكاب گناه و اقدام به كارهای ناشایست است. این گناه است كه میان ما و خداوند مهربان فاصله ایجاد نموده، و با افكندن پرده ی ظلمت و تاریكی بر صفحه دل، سدّی بسیار عظیم را بر سر راه خوشبختی و سعادت انسان قرار می دهد.

بنابراین ارتباط نزدیك و تنگاتنگی میان گناه و كم شدن روزی وجود دارد، حال اگر انسان در اثر غفلت و فراموشی یاد خدا در دام گناه و معصیت گرفتار شد باید مانع ایجاد شده را از سر راه بردارد تا در نتیجه بتواند مرغ دل را به آسمان رحمت الهی پرواز داده و از سرچشمه ی فیض جوشان خالق هستی كام وجود خود را سیراب نماید.

در آموزه های دینی ما برای برداشتن این مانع راه های بسیار مناسب و كارآمدی وجود دارد كه در این میان می توان به نقش مهمّ و تأثیرگذار نماز شب اشاره نمود.

در روایتی امام صادق (علیه السلام) در ذیل این آیه شریفه «إِنَّ الْحَسَناتِ یُذْهِبْنَ السَّیِّئاتِ»: همانا نیكی ها بدی ها را از بین می برد. می فرماید: «صَلَاةُ اللَّیْلِ تَذْهَبُ بِذُنُوبِ النَّهَار»۷: نماز شب گناهانی را كه در روز انجام گرفته است از بین می برد.‏

با توجّه به فرمایش امام صادق (علیه السلام) می توان گفت: نماز شب همچون باران رحمت می تواند لكه های تاریك گناه را از مملكت باطن پاك نموده و با این اقدام معنوی خانه قلب را با عطر پاكی و پیراستگی عطر آگین نماید.

خالق هستی در كلام نورانی خویش این حقیقت را به این صورت  بیان می كند كه:« وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرى‏ آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَیْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ»۸:

و اگر مردمى كه در شهرها و آبادیها زندگى می كنند ایمان آورده و تقوا پیشه كنند، بركات آسمان و زمین را بر آنها مى‏گشاییم.

كلاس نماز شب را پایین نیاوریم!

نكته ی بسیار مهمّ در مورد نماز شب آن است كه اگر چه خداوند مهربان بنده ی سحرخیز و شب زنده دار خویش را از رزق و روزی مادی و دنیوی بی نصیب نمی گذارد، اما این نكته را نباید نادیده گرفت كه، بزرگترین هدیه ای كه از جانب خداوند به بنده می رسد، رزق معنوی است. رزقی كه به وسیله ی آن، محفل اُنس و دوستی با خالق هستی برقرار شده، و بند بند وجود آدمی را به دریای محبّت الهی پیوند می زند و دریای بیكرانی كه كویر جان انسان را از آب زلال خود براحتی  سیراب می سازد.

بنابراین به نماز شب نباید صرفاً نگاه مادی داشت، و كلاس آن را در این حدّ پایین آورد كه به وسیله ی آن از خالق متعال، خانه  وسیع، ماشین گرانقیمت، پول هنگفت، و سایر  امور دنیوی را _كه همگی در معرض زوال و نابودی است_ مطالبه نماییم، چرا كه چنین نگرشی نسبت به نماز شب، یك نگاه سطحی و بچه گانه است، كه به هیچ وجه در شأن این عمل ارزشمند ملكوتی نمی باشد.

در حقیقت كسی كه توفیق نماز شب را پیدا كرده، از ناحیه ی خداوند بی همتا بالاترین رزق را دریافت نموده است، رزقی كه هیچ یك از امور مادی و دنیوی، توانایی برابری با آن را ندارد، كه اگر ما در این باره به كلمات حضرات معصومین (صلوات الله علیهم اجمعین) مراجعه نماییم به خوبی به این حقیقت خواهیم رسید.

ارزش نماز شب به اندازه ای است كه عزیز ترین شخصیت عالم وجود رسول گرامی اسلام (صلی الله علیه وآله) به آن اهتمام ویژه داشته و در مقام ارزش گذاری پیرامون نماز شب می فرماید: «الرَّكْعَتَانِ فِی جَوْفِ اللَّیْلِ أَحَبُّ إِلَیَّ مِنَ الدُّنْیَا وَ مَا فِیهَا»۹:

دو ركعت از نماز شب كه در دل شب خوانده می شود نزد من از دنیا و تمام آنچه در آن است محبوب تر می باشد.

چنان چه ملاحظه فرمودید: شدّت علاقه ی رسول خدا به نماز شب در حدّی است كه اگر تمام دنیا را هم به او بدهند حاضر نمی شود حتی دو ركعت از آن را از دست بدهد.

آن پیامبر رحمت با اینكه می داند امیرالمۆمنین علی (علیه السلام) هیچ گاه نماز شبش را ترك نمی كند، اما با این وجود به دلیل اهمیت والای نماز شب در یكی از وصیّت های خویش خطاب به امیرالمۆمنین این چنین سفارش می كند كه: «و علیك بصلاة اللیل، و علیك بصلاة اللیل، و علیك بصلاة اللیل!»۱۰:

بر تو باد به نماز شب، بر تو باد به نماز شب بر تو باد به نماز شب!

پی نوشت ها:

۱- سوره اسرا ،آیه ۷۹

۲-سوره فرقان،آیه ۶۴

۳-بحار الأنوار ،ج‏۷۱،۳۸۳،باب ۲۳

۴-بحار الأنوار، ج‏۸۴،۱۴۰، باب ۶

۵- بحار الأنوار،ج‏۸۴،۱۵۰، باب ۶

۶- همان،ص۱۵۳

۷-  همان، ص۱۵۴

۸-سوره اعراف،آیه۹۶

۹- همان،ص۱۴۸

۱۰- وسائل الشیعة ،ج‏۸، ص ۱۶۲

منبع: تبیان

 

امام صادق (علیه السلام) می‌فرمایند: نماز شب روزی انسان را زیاد و قرض را ادا می‌كند. انسان در این دنیا همواره با حوادث تلخ وشیرینی دست و پنجه نرم می كند كه هریك به نوبه خود می تواند فراز و نشیب های فراوانی را در جاده ی زندگی پیش روی او قرار دهد. در این میان آنچه نمی توان نادیده گرفت آن است كه آدمی  با توجّه به ساختاری  كه دارد در برخورد با این حوادث به تنهایی نمی تواند آرامش و ثبات  روحی  خود را حفظ نماید، و لذا ما می بینیم كه بسیاری از انسان ها در پیچ…

بررسی کلی

امتیاز کاربران: اولین باشید!

پاسخی بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود.فیلدهای الزامی علامت گذاری شده اند. *

*

15 + چهار =

x

بررسی همچنین

نماز شب، فواید، آثار و برکات آن

رسول خدا صلی الله علیه و آله در جنگ تبوک ...