جام نماز سایت تخصصی نماز
در قرآن، نماز عامل مهمی در جهت دوری از زشتیها و نارواها عنوان شده است :«إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَی عَنِ الْفَحْشَاء وَالْمُنكَرِ» در نتیجه باید گفت قلب تپنده مسجد، نماز است و احیای بنیانهای اخلاق فرد و جامعه به احیای حضور در مساجد بستگی دارد.مسجد پايگاه عبادت خداوند متعال و پايگاه تعليم و تعلم معارف اسلامي است. محل طهارت ظاهری و باطنی و مكان فرود آمدن رحمت و مغفرت آسمانی است. (مستدرك الوسايل، ج۳، ص۳۶۳) در برخي از روايات از مساجد با تعبيري لطيف به عنوان بازار آخرت ياد شده يعني همان گونه كه بازار دنیا محل خريد و فروش و مبادله كالا و متاعهاي دنيوي است، مسجد نيز محل كسب امور معنوي و اسبابي است كه در سراي آخرت داراي كاربرد و تأثير ميباشد.در حديثي از رسول اكرم(ص) آمده: «المساجد سوق من السواق الاخرة قراها المغفرة و تحفتها الجنة؛ مساجد بازاري از بازارهاي آخرت است از كساني كه به آن وارد ميشوند با مغفرت پذيرايی ميشود و هديه آنان بهشت است.»( مستدرك الوسائل ، ج ۱، ص ۲۲۶) همچنین ایشان میفرمایند: «المسجد بیت كل تقى ؛مسجد خانه هر پرهیزگارى است.» (شهاب الاخبار، ص ۲۳) هم ایشان درروایتی خطاب به امیرلمؤمنین(ع) گام برداشتن به سوى مسجد را از مواردی بر میشمارند كه موجب نورانیت دل آدمی میگردد. (المواعظ العددیه، ص ۲۵۸) از این احادیث و دیگر متون دینی مرتبط، نقش مسجد در تقویت بنیانهای اخلاقی روشن میگردد.
امام صادق(ع) درخصوص آثار اخلاقی حضور در مساجد میفرمایند: «علیكم باتیان المساجد فانها بیوت الله فى الارض من اتاه مطهرا طهره الله من ذنوبه و كتب من زواره: بر حضور در مساجد مواظبت كنید! چرا كه مساجد، خانههاى خداوند در زمین است. كسى كه با حالت طهارت وارد مسجد شود، خداوند او را از گناهانش تطهیر مىنماید و نام وى را در زمره زایرین خویش مینویسد. (وسائل الشیعه، ج ۱، ص۲۶۷)
اثرات مثبت حضور در مساجد به این دلیل است كه اطمينان و آسايش حاصل از حضور در مسجد، توانايي انجام صحيح، وظايف و تكاليف شرعي ديگر را نيز به دست خواهد داد. مسجد فضایی را به وجود میآورد كه كه روح تعبّد و انگیزهها ی استوار بندگی خداوند متعال در چنین فضای آكنده از رحمت الهی در كالبد اهل آن دمیده میشود و دل و جان حاضران با رایحه خوش معنویت جلا مییابد.
مسجد قوانين نوشته ندارد، اما ضوابطی نانوشته، اما مقبول نزد اهل آن وجود دارد كه تعالیبخش روح انسانهاست. آداب و مقررات مسجد برای همه یكسان است و كسی امتیازی بر دیگران ندارد و همه باید آداب مسجد را رعایت كنند. در نماز جماعت همه به یك شكل و در یك قالب كلی نماز میگذارند و كسی نمیتواند با تكبر و غرور خود را از دیگران برتر بداند و خارج از این چارچوب رفتار كند. مساجد كه محل ظهور ارزشهاي والاي اخلاص، توحيد، تسليم و عبادت هستند، بر خلاف معابد و كليساها از توانمنديهاي ويژه و گستردهاي برخوردارند. اين اماكن مقدس به عنوان خانه خدا و محل عروج مومن، جايگاه بروز و ظهور وحدت و مساوات هستند. به نحوي كه همه افراد از هر نژاد و رنگي و با هر سن و شغلي و با هر موقعيت و سرمايهاي، برادرانه و بدون هيچ تشريفاتي در كنار يكديگر و در قالب صفهاي منظم به عبادت مشغول ميشوند؛ با هم قيام و قعود و ركوع و سجود ميكنند؛ با هم ركوع كرده و قنوت ميخوانند و به هيچ روي از يكديگر پيشي نميگيرند. اين نظم و هماهنگي بي نظير در يك زمان و مكان مشخص و با الفاظ و حركات يكسان و با اقتدا به امامي پرهيزگار، سبب ايجاد روح نظم و وحدت و يگانگي، برابري و برادري و در نهايت دمیده شدن روح ایمان و پرورش تقوا در ابعاد فردی، اجتماعی، سیاسی و… در جانها ميشود.
دو واژه مسجد و نماز نماد همیشگی در ذهن هر آشنا به دین اسلاماند. همه میدانند كه پایگاه نماز، مسجد است. نماز دارای آثار فراوان تربیتی است و به عنوان “بنیان اسلام”؛ امام باقر(ع): «بنی الاسلام علی خمس: الصلوة و… » (الكافي، ج: ۲ ص: ۱۹)، “ستون دین”: پیامبر(ص): «الصلوة عماد دینكم» (میزان الحكمه، ج ۵، ص ۳۷۰)، “نورمومن”: پیامبر(ص): «الصلوة نور المؤمن» (نهجالفصاحه، ص ۳۹۶) و نشانه ایمان پیامبر(ص): «علم الایمان الصلوة» (شهاب الاخبار، ص ۵۹) و دیگر عناوین والا مطرح گردیده است. اولین چيزي است كه روز قيامت از آن سؤال ميشود كه اگر قبول شود مابقي اعمال نيز قبول است و اگر پذیرفته نشود مابقي اعمال نيز پذیرفته نمیشود: «امام علی(ع): إن قبلت قبلت ما سواها و إن ردَّت ردت ما سواها» (وسائلالشيعة، ج۴ ص۲۷). در قرآن عامل مهمی در جهت دوری از زشتیها و نارواها عنوان شده است :«إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَی عَنِ الْفَحْشَاء وَالْمُنكَرِ» (عنكبوت/۴۵) در نتیجه باید گفت قلب تپنده مسجد، نماز است و احیای بنیانهای اخلاق فرد و جامعه به احیای حضور در مساجد بستگی دارد.
در كنار اقامه نماز، سخنرانیهای دینی و اجرای برنامه و كلاسهای مذهبی، طراوت اخلاقی انسانها را صیانت میكنند و گردوغبار غفلت و فراموشی را از چهره مؤمنان میزدایند. این همه از بركات مساجد است. در احاديث، براى كسانى كه به مسجد رفت و آمد مىكنند، بهرههاى فراوان ذكر شده است، ازجمله: پيدا كردن دوست و برادر دينى: «امام علي(ع): اَخٌ يَسْتَفيدُهُ فِي اللّهِ: دوستي است كه از او در مسير خدا استفاده ميكند.» (وسائل الشيعة، ج۵ ص۱۹۳)، آگاهىهاى مفيد، ارشاد و دورى از گناه، برخوردارى از نعمت و رحمت الهى: «علما مستطرفا او آیة محكمة او یسمع كلمة تدل علی هدی او رحمة منتظره او كلمة ترده عن ردی، او یترك ذنبا خشیة او حیاء.»(همان) این بهرهها به تدریج مراتب اخلاقی نمازگزار را ترقی میدهد و درجات اسلام او را افزونتر میكند.
مهمترین محور بیانات مقام معظم رهبری دردیدار با جوانان استان خراسان شمالی (در تاریخ ۲۳/۷/۱۳۹۱) تأكید بر رونق مساجد و تعیین امام جماعت شایسته برای مساجد است. ایشان در این دیدار بیش از ۱۶ سؤال را مطرح كردند كه بسیاری از آنها جنبه اخلاقی داشتند، به عنوان مثال ایشان دلایل قانونگریزی، بیاعتمادی، تخلفات و رباخواری را در جامعه مطرح كردند كه اگر همه آنها ریشهیابی شود در ضعف ایمان است و پایگاه تقویت ایمان نیز مساجد هستند، از این جهت، معظمله تأكید فراوانی بر احیای مساجد داشتند. امیدواریم با همگانی شدن فرهنگ حضور در مساجد و اقامه نماز جماعت، پایههای اخلاقی آحاد جامعه اسلامی استوارتر گردد.*
*نویسنده: مرتضی عزیزی
